Nám và tàn nhang là gì?

Nám và tàn nhang là các bệnh về sắc tố da do sự tích tụ của hắc tố melanin. Ở Hàn Quốc, chúng được gọi là "기미" (gimi) và thường thấy ở phụ nữ trong độ tuổi 30-40.

Nám hình thành do nhiều yếu tố phức tạp như di truyền, mất cân bằng nội tiết tố, tia cực tím và căng thẳng. Vì melanin lan rộng không chỉ ở lớp biểu bì mà còn ở lớp hạ bì, nên việc loại bỏ hoàn toàn chỉ bằng một lần điều trị là rất khó, cần điều trị và chăm sóc liên tục.

Bài viết này sẽ giải thích chi tiết về các loại nám, từ các phương pháp điều trị bằng laser, thuốc bôi ngoài da, thuốc uống, v.v.

Các loại nám

Có nhiều loại nám khác nhau, mỗi loại có nguyên nhân và phương pháp điều trị tối ưu khác nhau. Chẩn đoán chính xác là bước đầu tiên để điều trị hiệu quả.

Nám da (Melasma)

Nám da là những đốm nâu xuất hiện đối xứng trên má, trán và dưới mũi. Thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi 30-40, nguyên nhân là do sự thay đổi nội tiết tố, tia cực tím và căng thẳng.

#### Đặc điểm

• Xuất hiện đối xứng
• Ranh giới không rõ ràng
• Có xu hướng xấu đi vào mùa hè và cải thiện vào mùa đông
• Có thể trở nên tồi tệ hơn do mang thai hoặc uống thuốc tránh thai

Tàn nhang (Ephelides)

Tàn nhang là những đốm nâu nhỏ xuất hiện từ thời thơ ấu. Yếu tố di truyền mạnh mẽ và trở nên đậm hơn do tia cực tím.

#### Đặc điểm

• Các đốm nhỏ rải rác
• Nhiều ở má, tập trung quanh mũi
• Đậm hơn vào mùa hè và nhạt hơn vào mùa đông
• Phổ biến ở những người da trắng

Đốm đồi mồi (Lentigo senilis)

Đốm đồi mồi là những đốm hình thành do tổn thương từ tia cực tím trong nhiều năm. Tăng lên theo tuổi tác và thường thấy ở mu bàn tay và mặt.

#### Đặc điểm

• Ranh giới rõ ràng
• Hình tròn hoặc hình bầu dục
• Tăng lên theo tuổi tác
• Nhiều ở những vùng tiếp xúc với tia cực tím

Tăng sắc tố sau viêm (PIH)

Vết thâm nâu còn lại sau khi các tình trạng viêm như mụn trứng cá, vết thương, vết côn trùng cắn đã lành. Thường mờ dần theo thời gian, nhưng có thể mất vài tháng đến vài năm để biến mất hoàn toàn.

ADM (Acquired Dermal Melanocytosis)

ADM là những đốm xanh xám do melanin tích tụ ở lớp hạ bì. Có thể bị nhầm lẫn với nám da, nhưng phương pháp điều trị khác nhau.

Điều trị bằng laser

Điều trị bằng laser là phương pháp phổ biến nhất để điều trị nám và tàn nhang. Chọn laser phù hợp tùy thuộc vào loại và độ sâu của nám.

Laser Toning

Laser Toning là phương pháp điều trị sử dụng laser Q-switched Nd:YAG với công suất thấp để chiếu đều lên da, phân hủy dần dần hắc tố melanin. Đặc biệt hiệu quả trong điều trị nám da.

#### Đặc điểm

• Ít gây gánh nặng cho da với công suất thấp
• Hầu như không có thời gian nghỉ dưỡng
• Hiệu quả trong việc cải thiện nám da
• Cũng có hiệu quả trong việc làm sáng tông màu da tổng thể

#### Số lần và khoảng cách điều trị

• Số lần khuyến nghị: Khoảng 5-10 lần
• Khoảng cách giữa các lần điều trị: Cách nhau 1-2 tuần
• Duy trì hiệu quả: Cần bảo trì thường xuyên

#### Lưu ý

Nếu thực hiện Laser Toning quá mức, nám da có thể trở nên tồi tệ hơn. Điều quan trọng là phải được điều trị với công suất và số lần thích hợp dưới sự hướng dẫn của bác sĩ có kinh nghiệm.

Pico Laser

Pico Laser sử dụng laser xung siêu ngắn tính bằng picosecond (1 phần nghìn tỷ giây) để nghiền nhỏ hắc tố melanin. Có thể cải thiện nám với ít tổn thương hơn so với laser truyền thống.

#### Đặc điểm

• Phá hủy melanin bằng năng lượng yếu
• Ít gây tổn thương cho vùng da xung quanh
• Thời gian nghỉ dưỡng ngắn
• Đặc biệt hiệu quả đối với nám da nhẹ

#### Số lần và khoảng cách điều trị

• Số lần khuyến nghị: Khoảng 3-6 lần
• Khoảng cách giữa các lần điều trị: Cách nhau 2-4 tuần
• Hiệu quả kéo dài: Vĩnh viễn (cần phòng ngừa nám mới)

Q-Switched Ruby Laser

Q-Switched Ruby Laser là loại laser phản ứng chọn lọc với melanin, hiệu quả đối với các đốm có ranh giới rõ ràng (đốm đồi mồi, tàn nhang).

#### Đặc điểm

• Có thể thấy hiệu quả sau 1-2 lần
• Hiệu quả đối với các đốm có ranh giới rõ ràng
• Sau khi điều trị sẽ hình thành vảy
• Thời gian nghỉ dưỡng: 1-2 tuần

IPL (Intense Pulsed Light)

IPL là phương pháp điều trị sử dụng nhiều bước sóng ánh sáng để cải thiện nám và mẩn đỏ. Nhẹ nhàng hơn laser và có đặc điểm là thời gian nghỉ dưỡng ngắn.

#### Đặc điểm

• Thời gian nghỉ dưỡng ngắn
• Hiệu quả không chỉ đối với nám mà còn đối với mẩn đỏ và lỗ chân lông
• Cần điều trị nhiều lần
• Có thể không phù hợp với nám da

Điều trị bằng thuốc bôi ngoài da

Sử dụng thuốc bôi ngoài da song song với điều trị bằng laser có thể mang lại hiệu quả cải thiện nám tốt hơn.

Công thức Kligman (Liệu pháp hỗn hợp ba thành phần)

Công thức Kligman là thuốc bôi ngoài da chứa ba thành phần: hydroquinone, tretinoin và steroid. Là một trong những phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho nám da.

#### Thành phần và hiệu quả

• Hydroquinone: Ức chế sản xuất melanin
• Tretinoin: Thúc đẩy quá trình tái tạo da
• Steroid: Giảm viêm

Hydroquinone

Hydroquinone là chất làm trắng da ức chế sản xuất melanin. Hiệu quả trong việc ngăn ngừa và cải thiện nám, nhưng điều quan trọng là phải tuân thủ cách sử dụng.

Tretinoin

Tretinoin là một dẫn xuất của vitamin A, thúc đẩy quá trình tái tạo da. Đẩy nhanh quá trình đào thải melanin và giúp cải thiện nám.

Dẫn xuất Vitamin C

Dẫn xuất Vitamin C ức chế sản xuất melanin và có tác dụng chống oxy hóa, hiệu quả trong việc ngăn ngừa và cải thiện nám.

Điều trị bằng thuốc uống

Ngoài thuốc bôi ngoài da, sử dụng thuốc uống có thể tiếp cận nám từ bên trong cơ thể.

Tranexamic Acid

Tranexamic Acid có tác dụng ức chế sản xuất melanin và giảm viêm. Đặc biệt hiệu quả trong điều trị nám da.

#### Hiệu quả

• Ức chế sản xuất melanin
• Giảm viêm
• Hiệu quả trong việc cải thiện nám da

Vitamin C

Vitamin C có tác dụng ức chế sản xuất melanin và khử melanin hiện có. Cũng có tác dụng chống oxy hóa cao, hiệu quả trong việc ngăn ngừa nám.

Vitamin E

Vitamin E có tác dụng chống oxy hóa cao, bảo vệ da khỏi tác hại của tia cực tím. Hiệu quả hơn khi dùng chung với vitamin C.

Lưu ý khi điều trị nám

Khi điều trị nám, cần lưu ý những điểm sau:

Chẩn đoán chính xác là quan trọng

Phương pháp điều trị tối ưu khác nhau tùy thuộc vào loại nám. Nếu điều trị nhầm nám da với đốm đồi mồi, tình trạng có thể trở nên tồi tệ hơn. Hãy chắc chắn được chẩn đoán bởi một chuyên gia y tế.

Triệt để chống nắng

Vì da trở nên nhạy cảm trong quá trình điều trị, nên việc chống nắng đặc biệt quan trọng. Thoa kem chống nắng kỹ lưỡng và tránh tia cực tím bằng mũ và ô che nắng.

Cần chăm sóc liên tục

Ngay cả khi nám đã được cải thiện, chúng có thể tái phát do tia cực tím hoặc thay đổi nội tiết tố. Chăm sóc và phòng ngừa liên tục là rất quan trọng ngay cả sau khi điều trị.

Tránh điều trị quá mức

Nếu điều trị bằng laser quá mức, nám có thể trở nên tồi tệ hơn hoặc gây mất sắc tố. Tuân thủ khoảng thời gian và số lần thích hợp.

Cách phòng ngừa nám

Để ngăn ngừa nám, việc chăm sóc hàng ngày là rất quan trọng.

Chống nắng

• Thoa kem chống nắng hàng ngày (SPF30 trở lên, PA+++ trở lên)
• Chống nắng ngay cả vào những ngày nhiều mây và trong nhà
• Sử dụng mũ, ô che nắng, kính râm
• Tránh ra ngoài vào thời điểm tia cực tím mạnh nhất (10-14 giờ)

Chăm sóc da

• Sử dụng mỹ phẩm có chứa các thành phần làm trắng da (vitamin C, arbutin, v.v.)
• Dưỡng ẩm kỹ lưỡng
• Không chà xát hoặc gây kích ứng da

Thói quen sinh hoạt

• Ngủ đủ giấc
• Tránh căng thẳng
• Chế độ ăn uống cân bằng
• Tích cực bổ sung vitamin C, E

Chi phí ước tính

Chi phí ước tính chung ở Hàn Quốc như sau:

• Laser Toning: Khoảng 50.000-150.000 won (khoảng 5.000-15.000 yên)/lần
• Pico Laser: Khoảng 100.000-300.000 won (khoảng 10.000-30.000 yên)/lần
• Q-Switched Laser: Khoảng 50.000-200.000 won (khoảng 5.000-20.000 yên)/lần
• IPL: Khoảng 100.000-200.000 won (khoảng 10.000-20.000 yên)/lần
• Thuốc bôi ngoài da (Công thức Kligman): Khoảng 30.000-100.000 won (khoảng 3.000-10.000 yên)/tháng

Tóm tắt

Điều trị nám và tàn nhang, điều quan trọng là chẩn đoán chính xác loại nám và chọn phương pháp điều trị thích hợp. Ngoài các phương pháp điều trị bằng laser như Laser Toning và Pico Laser, việc kết hợp thuốc bôi ngoài da và thuốc uống có thể mang lại hiệu quả cải thiện tốt hơn.

Tuy nhiên, rất khó để loại bỏ hoàn toàn nám, mục tiêu là "giảm thiểu nám càng nhiều càng tốt và cải thiện tình trạng tổng thể của da". Tiếp tục chống nắng và chăm sóc da thích hợp sau khi điều trị là chìa khóa để duy trì làn da đẹp.

Chúng tôi khuyên bạn nên tìm một bác sĩ đáng tin cậy và bắt đầu điều trị sau khi được tư vấn đầy đủ. Chúng tôi hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về việc điều trị nám.